Meer dan 50 passagiers vermist: Qantas Boeing 737 vertrok met foutieve gewichtsberekening
In december 2025 stond Qantas, de Australische luchtvaartmaatschappij, in de schijnwerpers na een incident waarbij een foutieve invoer leidde tot ernstige communicatieproblemen en bijna tot een ongeluk had kunnen leiden. Het voorval legt sterk de nadruk op nauwkeurige gegevensverwerking en duidelijke communicatie in de luchtvaart.
Wat er precies gebeurde
Het ging om een Qantas‑vlucht met een Boeing 737-800 die normaal van Perth naar Sydney vloog. Vanwege stormen moest het toestel uitwijken naar Canberra. Tijdens die onverwachte tussenstop voerde een personeelslid per ongeluk de verkeerde configuratiecode in het Qantas‑vertrekcontrolesysteem in. In plaats van de code voor de Boeing 737 werd een code voor een Boeing 717 ingevoerd, wat een verkeerde loadsheet en foutieve performanceberekeningen opleverde.
Door die fout werden 11 business-class passagiers en meer dan 12 economy-passagiers onterecht uit het systeem verwijderd. Hoewel de fout later werd hersteld, maakte een zwak punt in het automatische systeem dat de passagiers niet opnieuw werden toegewezen. Daardoor stonden uiteindelijk 51 passagiers die als niet-aanwezig op de vlucht geregistreerd en werd het vliegtuiggewicht met ongeveer 9 460 pond (4 291 kg) onderschat.
Wat het deed voor veiligheid en prestaties
De verkeerde loadsheets hadden aanzienlijke gevolgen voor de veiligheid van de vlucht. Start‑ en take‑offsnelheden waren berekend voor een lichter toestel, waardoor de vluchtsnelheden lager lagen dan gewenst. Dat vergrootte het risico op slechtere prestaties en onverwachte problemen bij het opstijgen.
Gelukkig kreeg de bemanning tijdig bericht en werd het toestel in een holding pattern geplaatst (een cirkelvlucht) totdat de juiste gewichten bevestigd waren. Daarna landde het veilig op Sydney Airport (SYD). Er werden geen gewonden gemeld.
Waar het technisch en procedureel misging
Het voorval bracht meerdere zwaktes aan het licht, zowel in technische systemen als in communicatieprocedures. Het Qantas‑systeem voor vertrek‑ en loadcontrole had moeite met menselijke fouten zoals een verkeerde code‑invoer. Pogingen om de bemanning telefonisch en via radio te waarschuwen liepen ook vast. Dat roept vragen op over hoe effectief de communicatieprotocollen zijn.
Hoe Qantas reageerde en wat ze veranderden
Qantas heeft na het incident de procedures herzien en belangrijke aanpassingen doorgevoerd. Een woordvoerder van Qantas zei dat de maatschappij nieuwe maatregelen heeft ingevoerd om processen te verbeteren, zoals betere verificatie van passagiersaantallen en duidelijkere communicatie van vluchtinformatie bij onregelmatigheden. Ook zijn er lokale briefings bij overdrachten en een aangepaste procedure waarbij de load control via ACARS direct contact kan opnemen met de bemanning.
De Australian Transport Safety Bureau (ATSB) stelde in hun rapport dat een kleine fout bij gegevensinvoer kan uitgroeien tot serieuze miscommunicatie. “De ATSB identificeerde dat een kleine gegevensinvoeringsfout resulteerde in een automatische, en onopgemerkte vermindering van het aantal toegewezen passagiers voor de vlucht,” aldus het ATSB‑rapport. Het rapport wijst op de noodzaak om de governance van load‑control te verbeteren en te zorgen dat alle betrokken partijen accuraat en op tijd geïnformeerd worden.
Wat dit betekent voor de luchtvaart
Het incident laat niet alleen operationele risico’s zien, maar ook reputatierisico’s voor maatschappijen zoals Qantas. Naast de directe kosten van interne onderzoeken en extra trainingen, is het behouden van het vertrouwen van passagiers een grote uitdaging. Het is belangrijk om precies te weten wie aan boord is — zowel voor veiligheid als voor beveiliging. Dit voorval benadrukt de noodzaak om processen te optimaliseren en fouten in de gewichtsbalans serieus te nemen.
Dat Qantas snel handelde en procedures aanpaste, is een positieve stap. Tegelijk toont het incident de complexiteit en de steeds veranderende uitdagingen in de luchtvaartsector. De lessen uit dit voorval zullen naar verwachting bijdragen aan verbeteringen in de hele branche, waarbij veiligheid en passagiersvertrouwen hoog op de agenda blijven staan.